Wettelijk kader

Wettelijk kader

De richtlijn 2013/37/EU tot wijziging van de richtlijn 2003/98/EG van 17 november 2003 inzake het hergebruik van overheidsinformatie werd goedgekeurd op 26 juni 2013 door het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie.

De oorspronkelijke doelstellingen van de richtlijn van 2003 waren de volgende:

  • een algemeen kader vast te stellen voor rechtvaardige, evenredige en niet-discriminerende hergebruikvoorwaarden;
  • de concurrentievervalsing op de gemeenschapsmarkt te beperken;
  • het vergemakkelijken en bevorderen van het hergebruik van overheidsinformatie voor de oprichting van informatieproducten en -diensten door private ondernemingen om informatie met toegevoegde waarde te produceren;
  • moderne toegangsmiddelen tot informatie en kennis te ontwikkelen.

De herziening van de richtlijn brengt het volgende met zich mee:

  • de verplichting om alle documenten van overheidsdiensten herbruikbaar te maken, onder voorbehoud van de door de nationale regels en de richtlijn voorziene uitzonderingen;
  • de uitbreiding van het toepassingsgebied tot de bibliotheken – met inbegrip van de universitaire bibliotheken –, de musea en de archieven;
  • meer transparantie;
  • de aanmoediging om open licenties te gebruiken;
  • het gebruik van een machinaal leesbaar open source-formaat, met metadata die gemakkelijk te hergebruiken zijn;
  • vergoedingen voor de transparante terbeschikkingstelling en verspreiding, indien mogelijk beperkt tot de marginale kosten voor hun vermenigvuldiging. Wanneer vergoedingen hoger liggen dan de marginale kosten, moeten ze worden vastgesteld aan de hand van objectieve, transparante en controleerbare criteria. De lidstaten zouden de vaststellingcriteria kunnen bepalen voor vergoedingen die hoger liggen dan de marginale kosten, ofwel in de nationale regelgeving, ofwel door het aanstellen van de gepaste deskundige instantie(s) bevoegd voor het bepalen van de bovengenoemde criteria;
  • rechtsmiddelen met de mogelijkheid tot beroep bij een onpartijdige instantie van herbehandeling, die losstaat van het mechanisme van de lidstaat dat de criteria vaststelt voor vergoedingen die de marginale kosten overstijgen;

Open Licentie/ Standaardlicentie

In afwachting van de inwerkingtreding van de nieuwe licenties, zoals voorzien in de federale open data strategie (via een KB dat in voorbereiding is), hebben de hieronder vermelde licenties nog betrekking op bepaalde informatie die via het portaal beschikbaar wordt gesteld.

Het gebruik van licenties wordt aangemoedigd om de voorwaarden voor het hergebruik van overheidsinformatie duidelijk vast te stellen. Deze voorwaarden dienen redelijk te zijn en mogen de mogelijkheden tot hergebruik niet beperken, noch de mededinging beperken.

De meeste overheidsinformatie mag ter beschikking worden gesteld onder een open licentie, waarvan de enige restrictieve voorwaarden de volgende zijn: het vermelden van de bron, de verwijzing naar de open licentie en het vermelden van mogelijke informatiewijzigingen.

De voorgestelde open licentie lijkt op die van Frankrijk en op de Open Government Licence (OGL) van het Verenigd Koninkrijk. Deze licentie is compatibel met de Creative Commons Attribution License 4.0 en met de Open Data Commons Attribution License.
Nochtans kan niet alle overheidsinformatie ter beschikking worden gesteld onder enkel die voorwaarden. Daarom stellen we een standaardlicentie (vade-mecum) voor met een standaardcontract tussen de “producent” (de overheid) en de hergebruiker. Met deze licentie kan het einddoel van het hergebruik worden ontwikkeld en kunnen specifieke voorwaarden worden voorzien (zoals een eventuele vergoeding). Het kader van het hergebruik van de gegevens is hiermee veel duidelijker. Indien nodig kan de overheid het hergebruik van de gegevens beter controleren.

Juridische omzetting van de richtlijn in België

De omzetting van de richtlijn in Belgische wetgeving impliceert een omzetting op zowel het federale niveau als op het niveau van de delstaten.

Federale niveau

De wet van 4 mei 2016 inzake het hergebruik van overheidsinformatie omzet de richtlijn 2013/37/EU.